Bake - Epaitegia
Zer
da Bake-Epaitegia?
Bake-Epaitegi
mota ezberdinak
Bake-Epailea
Bake-Epaitegiko
Bulego Judiziala
|
I Bake-Epaitegia, Lehen
Auzialdiko eta Instrukzioko
Epaitegirik ez duten udalerri
guztietan dagoen Justizia-Administrazioaren
organoa da.
Hau da, herritarrak, lurralde-eremu zabala
duten lekuetan kokaturik egon ohi den
eta guztiok 11 Justizia Jauregia 11
deritzogun eraikinik ez duten udalerri
guztietan Bake-Epaitegi bat aurkituko
du; izan ere, Autonomia Erki- degoan,
Justizia Jauregiak Bilbon, Barakaldon,
Getxon, Gasteizen, Donostian, Eibarren, Tolosan eta abar kokaturik
daude.
|
|
Bake-Epaitegiak, berriz, lurralde-eremu txikiagoa duten
lekuetan aurki ditzakegu, adibidez:
Leioan, Erandion, Santurtzin,
Urtuellan, Laudion, Ermuan, Beasainen,
eta abar.
|
|
Bake-Epaitegiak, herritarrari
Justizia-Administrazio konplexuaren
barruan zerbitzurik errazena
eskaintzen dio.
|
Bake-Epaitegi mota ezberdinak
Batzuk astelehenetik
ostiralera daude irekita, eta Bake-Epaitegi
deitzen direnak dira horiek. Beste batzuk,
ordea, asteko egun jakin batzuetan bakarrik
daude irekita (Bake-Epaitegietako
Idazkaritzen Elkarteak).
|
Zergaitik gertatzen da
hori?
|
|
Oso herri txikietan (7.000 biztanletik
beherakoetan), duela urte gutxi arte
ez zeukaten justiziako pertsonal
profesional espezifikorik, eta ez
zieten arreta egokia eskaintzen.
Horregatik sortu ziren Idazkaritzen
Elkarteak (Idaz- kari berak zenbait
udalerri barne hartzen ditu), herrian
bertan orientabidea eskainiko duen
pertsona bat egon dadin, bai eta
herritarrak udalerri batetik bestera
ibil ez daitezen ere.
|
|
Pertsona
horrek Justiziako beste zenbait
profesionalekin batera, asteko egun
bakoitzean udalerri ezberdin batera
joan beharko du, noski, eta bere Bake-Epaitegia egun horretan egongo da
irekita beraz, eta bertan, zuri,
herritar; zein egunetan joan behar
duzun adieraziko dizun informazioa
emango dizute.
|
|
7.000
blztanletlk beherako udalerrletan,
edota Bake-Epalteglen Idaz- karitzen
Elkarteren batean barne hartuta ez
dauden udalerrietan, Udaletxeko
langileek beteko dute Bake-Epaitegien
zeregina.
Bake-Epailea
|
Bake-Epaitegien barruan, Justizia-Adminis-trazioaren
ordezkaria Bake-Epailea da. Normalean zure
herrikide bat izango da, herriko pertsona
ezagunen bat, eta zu zeu ere, hala nahi baduzu
eta legeak eskatzen dituen baldintzak betetzen
badituzu, Bake-Epaile izan zaitezke.
|
Zer behar da Bake-Epaile
izateko?
|
|
Bake-Epaile izan nahi duen herritarrak adinduna
izan beharko du, eta ezin izango du
zeregin judizialak betetzeko
ezgaitasun edo bateraezin. tasun-kausarik izan, baina bere
lanbide edo merkataritza-jarduera
betetzer jarrai dezake.
|
|
Horretarako, Bake-Epaitegia duten udalerrietako
Udalak deialdi bat egingo du, eta nahi
duen edozein aurkez daiteke, beti ere
bere eskaerare- kin batera iragarkian
adierazten diren a9iriak eta dit~en
ti~ulu akademikoak aurkeztuz (hala
ere, ez da beharrezkoa Ikasketak
eglnda Izatea).
|
|
Udalaren
Osoko Bilkurak pertsona hori
aukeratzen duenean, bere Autonomia
Erkidegoko Auzitegi Nagusiak Bake-Epaile izendatuko
du, lau urterako.
|
|
Zer
behar da Bake-Epaile izateko?
|
|
Ondoko funtzio hauek ditu: bere herrian
gertatu diren larritasun txi- kiko
gertakariengatiko (irainak, laidoak,
hertsapenak) falta-epaiketak tra-
mitatu eta egin beharko ditu, bai eta
epaia eman ere.
|
|
Gauza bera egingo du hamabost mila pezetatik
beherako kopuruak erreklamatzen
direnean.
|
|
Erregistro
Zibila ere bere kargura daga, eta
beraz, bikoteak ezkon- duko ditu,
jaiotzak inskribatuko ditu, eta gai
horiei loturiko beste zenbait zeregin
ere beteko ditu.
|
Bake-Epaitegiko Bulego
Judiziala
Bake-Epaitegi guztiek (txikiek eta
handiek) bulego judiziala dute, eta bertako
funtzionariek beren zerbitzuak herritarrari
zuzenean eskaintzen dizkiete.
|
Funtzionario
horien buru Idazkari Judiziala da, eta
herrltarrek prote- sional honi eskatu
beharko diote organo judizial
horretako gaiei edota Lehen Auzialdiko,
Instrukzioko, ligar Arloko, Lan Arloko edo beste edozein
Epaitegitako gaiei buruzko informazioa. Idazkariak herritarra
beti hartuko du, edo beste.la bere
arazoa konpontzeko nora jo behar duen
adieraziko
|
|
Baina
herritarrak kontuan izan behar du Bake-Epaiteglak duen
esku- mena
mugatua deja. Legeak gaitzen ez duen
gaietan ezin du erabakirik hartu.
|
|
Lehen, Bake-Epaítegla duen udalerrl bateko
nerrltarrak Deren t:pal- tegira joan
zitezkeen deklaratzera, baina gaur
egun ezin dute. Izan ere, eskumen hori
aldatu egin dute, eta organo judizial
horietan egiten ziren deklarazioetariko
asko gaur egun
Lehen Auzi:aldiko epaile ,baten
aurrean egln behar dira, balna
Epaltegl horrek zugandlk hurbll
jarraltzen du, beste zerbitzu batzuk
eskaintzeko.
|
|
Erregistro Zibila. Erregistro Zibilari buruzko
edozein gai Bake-Epai- tegietan
aztertzen da, organo judizial hori
dagoen udalerriko erro.ldan da u- den
herritarrentzat. Kasu batzuetan zuzenean
ebatziko dira (ezkontzako seme-alaben
jaiotzen inskripzioak), eta beste
batzuetan ebatzi behar duen Erregistroko
Arduradunari bidaliko zaizkio, baina
denak bere udalerriko Erregistro
Zibilean egingo dira.
|
|
Orientabide gisa, esan dezakegu
ondoko gauzak egiten dituztela:
- Ezkontza zibilen espedienteak.
- Ezkontzan
izandako seme-alaben jaiotzen
inskripzioak. Erre- gistro Zibilak
egoitza (Eliza edo Udaletxea) duen udalerrian egindako ezkontzen
inskripzioak.
- Erregistro Zibilak egoitza duen
udalerrian izandako
heriotzen inskripzioak.
- Jaiotzen,
ezkontzen era heriotzen egiaztagirien
laburpenak edo hitzez hitzezko
egiaztagiriak ematea, egiaztagiriak Erre- gistro horretan edo beste edozein
Erregistrotan badaude ere, azken kasu
honetan Erregistro Zibil batek besteari
eskatzen baitizkio.
- Ezkontitzarmenen inskripzioak.
- Jaiotza
edo ezkontza agiriak lekua aldatzeko
eskaerak. Bizi-agiria era
Egoera-agiria.
|
|
Arlo Zibila
Demanda zibilei dagokienez, 15.000
pezetatik beherako kopuruen
erreklamazioei buruzkoak bakarrik alter
daitezke.
|
|
Zigor Arloa. Salaketa perialetan,
herritarra edozein gertakariri buruzko
salaketa jartzera joan daiteke, baina
edozein Polizia-etxetan ere (Udaltzaingoa,
Ertzaintza, eta abar) jar dezake. Izan ere,
Bake-Epaitegietan
larritasun txikiko epaiketak bakarrik
egiten dira, adibidez irainak, hertsape-
nak eta mehatxu-mota batzuk ebazteko.
|
|
Lankidetza
judiziala beste Epaitegi batzuekin.
Azkenik, herrita- rrari bere Bake-Epaitegiak dei egin diezaioke beste
Epaitegiren bate k eskatu duen
komunikazio-egintza edo eginbideren bat
egiteko. Eginbide horiek oso
garrantzitsuak dira epaiketa bizkortzeko, eta
beraz, joaterik ez
duenak bere Bake-Epaitegiari jakinarazi
beharko dio.
|
|